OSŁABIENIE W CZŁOWIEKU WOLNEJ WOLI

Postanawia więc przemawiać wieczorem, jak najpóźniej, gdy znużone ciało i umysł są niezdol­ne do oporu. Racje swoje streszcza w jednym z rozdziałów Mein Kampf: „Idzie zawsze o osła­bienie w człowieku wolnej woli. Dotyczy to zwłasz­cza zebrań, na które przychodzą ludzie o różnych poglądach i trzeba ich przekonać. Rano i jeszcze przez cały dzień siła woli […]

DOSKONALENIE TECHNIKI

Stopniowo Hitler wydoskonalił swą technikę, działając dodatkowo na znużonych słuchaczy efek­tami dźwiękowymi oraz wymyślną inscenizacją. A więc najpierw jednostajna muzyka, bicie bęb­nów, przerywane od czasu do czasu ostrym dźwię­kiem trąb. Z kolei światła reflektorów skierowane w jedną stronę czynią z Wodza jedyny jasny punkt w ciemnej sali. Jak wiadomo, jest to kla­syczny sposób hipnotyzowania. Wszystko […]

POWOLI NAPRZÓD

W smu­dze reflektora zjawia się w drzwiach niewysoka postać w brunatnym mundurze, z ekstatycznym uśmiechem na wargach. Czterdzieści tysięcy ludzi zrywa się jak jeden mąż, czterdzieści tysięcy ra­mion unosi się jak jedno ramię. Człowiek postę­puje powoli naprzód, pozdrawiając zebranych po­wolnym hieratycznym gestem, wśród ogłuszające­go grzmotu skandowanych heil. Wkrótce słyszę tylko okrzyki wydawane przez moich najbliższych […]

RĘCE W KIESZENI

Nikt nie dostrzega, że trzymam ręce w kieszeni: stoją wyprężeni jak struna, bez ruchu, krzyczą rytmicznie z oczyma wlepionymi w ten jaśniejący punkt, w to oblicze o     ekstatycznym uśmiechu — i w mroku po policz­kach płyną łzy. I nagle — uspokojenie.” Zakończe­nie jest nie mniej wymowne: „Początkowo sądzi­łem, że jestem na masówce, na manifestacji poli­tycznej. Tymczasem […]

WAHANIE MÓWCY

Początkowo mówca jakby wahał się, jakby nie był pewien swego. Wkrótce jednak nawiązuje się kontakt między nim a salą, której podniecenie dyskontuje. Teraz padają długie, gwałtowne, rą­bane frazesy, wypowiadane jak w transie. Obecni uczestniczą w uniesieniach Natchnionego zamarł­szy w niemej egzaltacji, której opanowanie przy­chodzi im z coraz większą trudnością. Gdy tylko Wódz przerywa, by odetchnąć, […]